Ontbijten, een must of mag t ook later?

Voor ik m’n betoog begin, allereerst de gangbare betekenis van “ontbijt”

Ontbijt is de eerste maaltijd waarmee men de dag begint, ’s ochtends genuttigd, voor aanvang van activiteiten. Maar, de betekenis van het engelse woord voor ontbijt, ” breakfast” spreekt mij persoonlijk meer aan. Namelijk: breek het vasten. Het stukje wat volgt gaat over ontbijt. En wat daar allemaal over geclaimd en gefabeld wordt.

Als prima functionerende “niet-ontbijter” ben ik het levende bewijs (N =1) dat veel claims over ontbijten niet kloppen. Dit heeft geen enkele wetenschappelijke waarde natuurlijk, maar goed, dit hele blog gaat over mijn zienswijze dus het gebrek aan wetenschap neem ik maar voor lief.

Een aantal claims over ontbijten:

– belangrijkste maaltijd van de dag

– niet ontbijten veroorzaakt overgewicht

– ontbijt zorgt ervoor dat je lichaam “op gang komt”

– ontbijten zorgt ervoor dat je later op de dag minder trek hebt

Voor elk van deze beweringen zijn onderzoeken te vinden die ze ondersteunen, maar ook die ze ontkrachten. Zoals zo vaak, als het gaat om voeding, is er  niet 1 heilige waarheid. Want let wel, slogans als “ontbijten broodnodig” en “tijd voor ontbijt” komen van instanties die op z’n zachtst gezegd niet voorop lopen als het gaat om ontwikkelingen t.a.v. voeding, zo niet compleet gesponsord zijn door de voedingsindustrie. Denk aan Voedingscentrum, voorlichtingscentrum brood, de zuivelindustrie etc. Al deze partijen hebben een enorm belang bij het promoten van ons ontbijt, ze hebben immers brood, ontbijtgranen en ontbijtdrankjes te verkopen.

En ik vraag me dan serieus af of je een kom Kellogs Tresor (tjokvol suiker) aangevuld met 150 ml melk (ook niet echt nodig) kunt omschrijven als “een goede start”.

Terug naar de beweringen. Recentelijk at ik 4 weken low carb/soft paleo. Met name de Paleofilosofie is gebaseerd op “eten als de oermens”. Daarover filosoferend kan ik me amper voorstellen dat het Paleogezin om 07.00 uur in de grot aan het ontbijt zat. In die tijd was eten niet onbeperkt voorhanden en at men wanneer er voedsel was. Niet gebonden aan tijd of regelmaat. Ok, we leven niet meer in de oertijd en ons lichaam ontwikkelt en evolueert nog steeds, maar langzaam. Dus ga er maar vanuit dat ons lijf geen ingebouwde wekker heeft, die om 07.00 uur gillend afgaat met “tijd voor ontbijt!!” Ook is ons lichaam geen machine met een switch on/off button. Het lijf functioneert 24 uur per dag. Soms op low speed, dan weer op topsnelheid. Dit geldt zeker voor ons metabolisme. Zelfs als je de hele dag niet zou eten en op je kont blijft liggen verbrand je als nog ongeveer 1400 kilocalorieën. Een ontbijt vlak na het wakker worden “om je lichaam op gang te helpen” is dan ook je reinste flauwekul.

Er bestaat een relatie tussen overgewicht en het overslaan van het ontbijt. Is meermalen onderzocht, maar: men kan niet uitsluiten dat gezinnen waar ontbeten wordt sowieso “gezonder” leven. Dus is het 1 een uitvloeisel van het ander? Wie het zeker weet, mag het zeggen. Want er zijn ook onderzoeken die verklaren dat goed ontbijten er juist niet voor zorgt dat je later op de dag minder eet. Integendeel zelfs, goede ontbijters blijken over de dag meer calorieën te nuttigen dan slechte/niet ontbijters. Ook de wetenschap weet het in deze gewoon niet zeker.

Ik pleit dan ook voor het stoppen van de “ontbijt moet” hysterie. Laten we vooral gaan starten met het gebruik: “breakfast”. Dus eten wanneer je trek hebt, je lichaam geeft echt wel aan wanneer het tijd is voor brandstof.

Immers, en ik quote:

“De bedoeling van eten is voldoende brand- en bouwstoffen binnen te krijgen om overdag behoorlijk te functioneren. Op welk tijdstip dat gebeurt, doet minder ter zake en het is nog nooit aangetoond dat mensen die niet ontbijten vaker ziek zijn of eerder doodgaan of minder verdienen dan mensen die wel elke ochtend een ontbijt verorberen.”

(bijdrage: Wetenschapsjournalist: Hans van Maanen)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s